الفبا:یکی از مهم‌ترین مصادیق فساد در کشور که متضرر آن عموم مردم هستند، معضل زمین‌خواری است.

 

به گزارش الفبا، با این وجود در قوانین کشور هنوز تعریف مشخصی برای زمین‌خواری ارائه نشده‌است، ولی بطورکلی زمین‌خواری را می‌توان تصرف غیرمجاز، تغییر غیرمجاز کاربری و تفکیک غیرمجاز تعریف کرد.

طبق اظهارات حسین معصوم، جانشین وزیر راه در شورای حفظ حقوق بیت‌المال، فقط در سال ۱۳۹۵، از ۳۲۸ هزار هکتار اراضی دولتی به ارزش ۹۷ هزار میلیارد تومان رفع تصرف شده است.

۳۲۸ هزار هکتار مساحتی بیش از ۵/۲ برابر جزیره قشم بوده و ۹۷ هزار میلیارد تومان بیش از یک چهارم بودجه دولت در این سال را شامل می‌شود. حسین معصوم در اظهارنظری دیگر در این رابطه منشأ بسیاری از زمین‌خواری‌ها را اعتبار اسناد عادی دانسته است.

یکی از مهم‌ترین ریشه‌های زمین‌خواری در کشور ما، امکان انتقال مالکیت زمین بدون نیاز به ثبت رسمی آن است. زمین‌خواران زمین‌های متعلق به منابع طبیعی را تصرف کرده می‌کنند یا کاربری زمینی را بدون مجوز قانونی تغییر می‌دهند حتی بعضی زمین‌ها را به طور غیرقانونی تفکیک می‌کنند و سپس با احداث ملک، آن‌ها را به مردم در قالب یک معامله عادی می‌فروشند. با توجه به اینکه معاملات اموال غیرمنقول بدون تنظیم سند رسمی، در نظام حقوقی و توسط حاکمیت معتبر شناخته می‌شود؛ مردم در ازای این زمین ها و یا املاک احداثی بر روی آن‌ها پول پرداخت می‌کنند. حال آنکه اگر انتقال اموال غیرمنقول بدون تنظیم سند رسمی در نظام حقوقی کشور معتبر شناخته نمی‌شد، افراد مجبور به مراجعه به دفاتر اسناد رسمی شده و به دلیل رصد شدن سیستمی معاملات، از این طریق امکان زمین خواری از بین می‌رفت.

از سوی دیگر اعتبار معاملات عادی در انتقال مالکیت اموال غیرمنقول، امکان کشف و تعقیب جرم را نیز از بین می‌برد؛ زمین‌خواران معمولا اسناد عادی اولیه را به شکل صوری میان خریداران و فروشندگانی می‌نویسند که یا مجهول‌المکان هستند، یا فوت کرده‌اند یا به دلیل نیاز شدید مالی و نداشتن اطلاعات زیاد، در ازای گرفتن مبلغی ناچیز حاضر به امضای سند عادی مذکور شده‌اند. بدین شکل ریسک کشف جرم زمین‌خواران و بازدارندگی مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در قانون، در بستر اعتبار معاملات عادی برایشان به حداقل می‌رسد.

بی‌اعتبارسازی معاملات عادی و منوط کردن امکان انتقال مالکیت زمین به ثبت رسمی، راه‌حلی است که در قرن اخیر کشورهای پیشرفته برای حل مسئله زمین‌خواری و سایر آسیب‌های اعتبار معاملات عادی در حوزه ملک و زمین انتخاب کرده‌اند.