الفبا-حسین بردبار:با دیدن تیتر برخی رسانه ها درمورد گرانی جنون وارو لجام گسیخته در برخی از بازارها مثل بازار خودرو و مسکن این پرسش در ذهن نقش می بندند که ریشه اصلی این گرانی ها درچیست؟ تردیدی هم نیست که شناسایی درست این عامل ، اولین قدم برای کنترل آن است.

 

شاید بخشی از گرانی ها ناشی از نبود نظارت و کنترل کافی روی فروشندگان و واحدهای صنفی و بنگاه های تولیدی و توزیعی باشد، احتمالا بخشی دیگر از گرانی ها نیز نشات گرفته از فضای حاکم بر بازار ارز است که از سال گذشته روند صعودی خاصی به خود گرفته است، اما این دو دلیل هیچ کدام به نظر نگارنده دلیل اصلی گرانی های بی ضابطه ای که هراز گاهی در برخی از بازارها دیده می شود، نیست. دلیل اصلی این شرایط ؛ وجود نقدینگی سرگردان و بدون گردش درست اقتصادی است که یکی از علل اصلی چنین عاملی، سیستم ناکارآمد و پر از اشکال بانکی و مالیاتی است. اصولا عامل اصلی که موجب شد قیمت ارز باوجود تلاشهای رییس کل جدید بانک مرکزی، بالای ۱۳یا اخیرا ۱۴ هزار تومان بماند و به ارقام ۷تا ۸ هزارتومانی با وجود برخی بررسی های کارشناسی درباره قیمت واقعی برابری ارز با ریال برنگردد، نیز برگرفته از این عامل مخرب است. در موضوع نقدینگی نیز دومولفه مهم وجود دارد، یکی مقدار آن و دیگری سرعت گردش و توزیع آن است. مقدار نقدینگی مستقیما به نظام بانکی برمی گردد که هرماه چندین هزارمیلیارد تومان نقدینگی جدید را با عنوان سود سپرده ، روانه اقتصاد می کند، بدون این که مالیاتی بر سودسپرده های کلان و صاحبان مرفه آنها ببندد، اما سرعت گردش و نحوه توزیع نقدینگی به شرایط کسب و کار،نظامی مالیاتی، وضع تحریم های ظالمانه، قوانین کشور، نرخ ریسک سرمایه گذاری، نرخ تسهیلات بانکی و چندین مولفه دیگر بازمی گردد که نقش نظام بانکی درآنها نیز دیده می شود. درمجموع به نظر نگارنده، درمان بلند مدت بسیاری از بیماری های اقتصاد و ازجمله گرانی های جنون وار را باید در اصلاح نظام بانکی و مالیاتی جستجو کرد وگرنه این شرایط همچنان ادامه خواهد داشت.